Nauczaniem objęto zarówno ludzi młodych jak i dorosłych, z tym że ci ostatni nie mogli uczęszczać do szkół ze względu na fakt posiadania rodzin. Dla nich ziemianki zajęły się tworzeniem bibliotek. Bardzo kształcące dla dorosłego pokolenia były także odczyty odbywające się na wsiach i w małych miasteczkach. Szczególną uwagę zdobyli prelegenci poruszający temat ogrodnictwa. Dlatego też Koło Ziemianek zajęło się kształceniem instruktorek w dziedzinie ogrodnictwa oraz szycia, tkactwa, koszykarstwie i innych.
Oświata starszego pokolenia wiązała się z nauczaniem dzieci i młodzieży, ponieważ w ten sposób ułatwiano młodym ludziom wprowadzanie reform w gospodarstwie, życiu codziennym i publicznym.
Kształcenie dzieci i młodzieży wiejskiej polegało przede wszystkim na tworzeniu nowych szkół. Podstawowym założeniem, który ziemianki przyjęły i wprowadziły w życie było bezpłatne powszechne nauczanie.
Odrębnym problemem był brak kadry pedagogicznej, dlatego Z.K.Z. tworzyło seminaria dla nauczycieli ludowych. Jednym z nich było seminarium imienia Elizy Orzeszkowej.
Szkoły ludowe miały na celu, oprócz obowiązkowej nauki czytania i pisania oraz przedmiotów elementarnych, ogólny rozwój młodzieży, uszlachetnienie ich umysłów i serca – wykorzenienie przesądów i wszczepienie prawdziwego ducha religijnego. Z nauką geografii i nauk przyrodniczych ściśle związana była nauka historii, a przede wszystkim historii polski.
Ziemianki chciały, aby szkoła kształciła przez swoje otoczenie. Dlatego też starały się, aby zewnętrzna budowa szkoły mogła służyć za wzór przy wznoszeniu domów mieszkalnych na wsi. Styl i architektura miały polski charakter, ładnie zagospodarowane ogrody były pomocne dzieciom w nauce ogrodnictwa.
Oprócz szkół elementarnych powstawały również szkoły wiejskie dla dziewcząt.
Program pracy Z.K.Z. w sekcji oświaty ludowej przedstawiał się następująco8:
Kształcenie starszego pokolenia
Piśmiennictwo: rozpowszechnianie wśród włościan pism przeznaczonych dla ludu, takich jak: Zorza, Gazeta Świąteczna, Promień Polski, Naród itp.
Zakładanie przez włościan kół, których zadaniem było prenumerowanie pism i zakładanie czytelni.
Zasilanie pism ludowych artykułami, pracami i korespondencjami.
Badanie zainteresowań ludności wiejskiej w zakresie czytelnictwa i kierowanie się tym przy wyborze pozycji książkowych.
Urządzanie w małych miasteczkach i na wsiach odczytów.
Kształcenie instruktorek w takich dziedzinach jak: ogrodnictwo, gospodarstwo domowe, higiena itp.
Oświata dzieci i młodzieży:
Tworzenie seminariów dla nauczycieli.
Wysyłanie na studia za granicę najwybitniejsze nauczycielki.
Informowanie o sposobach zakładania ochron i szkół wiejskich.
Ułatwianie młodzieży wiejskiej poznania kraju w trzech zaborach poprzez wspólne wycieczki.
Urządzanie wystaw i jarmarków wyrobów młodzieży w szkołach zawodowych.
Zbieranie materiałów dotyczących szkolnictwa ludowego.
Sekcja pedagogiczna była szczególnie bliska członkiniom Koła Ziemianek. Kobiety z tej organizacji starały się tworzyć liczne szkoły rolnicze, które poprzez edukacje wpływały na poprawę poziomu rolnictwa.
Pierwsze szkoły rolnicze założone zostały w 1904 r. Były to szkoła w Pszczelinie oraz szkoła dla dziewcząt wiejskich w Kruszynku koło Włocławka, którą kierowała związana z „Zaraniem” Jadwiga Dziubińska.
Działalność oświatowa ZKZ była niezwykle imponująca. W roku 1906 Ziemianki postanowiły założyć Szkołę Gospodarczą dla córek włościan. Projekt ten został sfinansowany przez kobiety stowarzyszone w Kole. Zadeklarowały one także roczne subsydium na ten cel, otwierając listę składek w piśmie „Świat Kobiecy”.
Również w 1906 roku ordynacja zamojska ZKZ wyjednała pozwolenie na założenie jednoklasowej szkoły prywatnej dla dzieci robotników cukrowni. Szkoła miała być utrzymywana na koszt ordynacji.
W powiecie lubelskim, w tym samym roku, wskutek starań Ziemianek gubernator lubelski wyraził zgodę na otwarcie kilku ochron dziennych dla dzieci do 7-miu lat wyznania rzymsko-katolickiego przez właścicieli dworu na ich własny koszt
Według danych zebranych przez ówczesne Towarzystwo Rolnicze, w 1906 roku w Królestwie zostało powołane do istnienia 106 ochronek wiejskich, utrzymywanych i założonych przez ziemian.
W 1907 r. z inicjatywy ZKZ powstała Szkoła Gospodarczo – Rolna dla dziewcząt wiejskich małorolnych w Mirosławicach w powiecie kutnowskim. Początkowo zapisało się do nie jedynie szesnastu słuchaczy, a miejsc było drugie tyle. Prowadzono w niej 10 miesięczne kursy tkackie. Z czasem liczba uczennic zwiększała się i do szkoły tej uczęszczały dziewczęta ze wszystkich stron Polski, Kresów i Litwy9.
Szkoła w Mirosłowcach przyjmowała dziewczęta, których rodzice posiadali jakąś własność ziemską, aby po jej ukończeniu mogły wrócić w swoje okolice i rozpowszechniać nabyte wiadomości. Szkoła nie kształciła dziewcząt, które po jej ukończeniu chciałyby pracować jako gospodynie prywatne. Głównym celem tej placówki było rozwijanie uczennic pod względem religijnym, humanitarnym, narodowym, fizycznym i gospodarskim. Nauka polegała na opanowaniu zdolności radzenia sobie i sprawności w pracy. Szkoła uczyła systematyczności i porządku, rozbudzała poczucie obowiązków względem rodziny oraz ojczyzny.
W wychowankach starano się wyrobić silny i szlachetny charakter, oparty na wierze według zasad kościoła rzymsko – katolickiego oraz na uświadomieniu narodowym, kulturalnym i fachowym.
Wiadomości przekazywano poprzez pogadanki, urozmaicone zajęciami praktycznymi. Przedmiotem szczególnych starań był rozwój samodzielnego myślenia i pracy każdej jednostki. Nauczycielki i uczennice prowadziły wspólne życie przez co tworzyła się rodzinna atmosfera.
Nauczanie obejmowało religię, która nie była przekazywana w formułkach i pamięciowym zapamiętaniu, lecz zasady wiary wyjaśniane były w przystępnych pogadankach.
Historia Polski wykładana była tak, aby w uczennicach rozbudzić świadomość narodową i gotowość do ofiar na rzecz ziemi ojczystej.
W kwestii poprawnego czytania i pisania nie było żadnej wątpliwości – to musiała umieć każda uczennica. Starano się przy tym, aby wychowanka czytając książkę mogła z niej wynieść jak największą korzyść. Wdrażano racjonalne czytelnictwo i zapisywanie zdobytych wiadomości oraz wskazywano w jaki sposób uczyć innych.
Ponieważ rachunki i rachunkowość mają ogromne znaczenie w życiu gospodarczym i są czynnikiem rozwoju ekonomicznego, dziewczęta w szkole uczono matematyki tak, aby potrafiły korzystać z niej w swoich gospodarstwach.
Oprócz tego starano się przekazywać elementarne wiadomości o geografii Polski, o zjawiskach fizycznych i chemicznych, aby uczennice zdawały sobie sprawę z tego co je otacza.
Program zajęć praktycznych obejmował: prowadzenie kuchni, spiżarni, piwnic, pralni, ogrodu, pasieki, hodowli inwentarza.
Mleczarstwo obejmowało: żywienie krów, dojenie, kontrolę mleczności, określenie procentu tłuszczu, wyrób masła i serów, wychów cieląt.
Trzoda chlewna: żywienie, wychów prosiąt, tuczenie, konserwowanie słoniny i wędlin.
Drób: utrzymanie kurnika, wychów, selekcja, zbieranie, znaczenie i przechowywanie jaj, tuczenie drobiu, sprzedaż.
Ogrodnictwo: elementarne wiadomości o ziemi, wodzie powietrzu, temperaturze, warunkach życia roślin; wybór miejsca na ogródek, niwelacja gruntu, sadownictwo, warzywnictwo, kwiaciarstwo, nawozy, owady szkodliwe i pożyteczne, choroby roślin; zbieranie owoców, sortowanie, pakowanie, przerób owoców i warzyw.
Pszczelarstwo: całoroczna gospodarka w ulu.
Praca w polu w zależności od pory roku.
Kuchnia: gotowanie, pieczenie ciasta i chleba, gotowanie na parze.
Spiżarnia: przygotowywanie zapasów w zależności od pory roku, obliczanie ich ilości w stosunku do liczby osób, porządek, suszenie mąki, wyrób octu.
Pranie i prasowanie bielizny, wywabianie plam, pranie materiałów wełnianych, pierza, dezynfekcja odzieży wierzchniej.
Roboty ręczne: szycie i naprawianie odzieży, przeróbki rzeczy znoszonych; tkactwo, koszykarstwo ze słomy i sznurka.
Nad prowadzeniem szkoły czuwał wybrany zarząd.
W 1909r. utworzono żeńską szkołę w Gołotężnie pod Ciechanowem, a w 1913r. zorganizowano szkołę dla dziewcząt w Krasieminie pod Lublinem.
Zjednoczone Koło Ziemianek wielokrotnie podkreślało zalety zakładania szkół na wsi „z dala od gwaru miejskiego, letnisk, miejscowości leczniczych, słowem od wszystkiego co rozprasza umysł dziecka i odrywa go od natury i jej ożywczego oddziaływania”.
Na zjazdach przedstawiano programy nowoczesne, oparte na możliwościach dzieci, postulowano tzw. indywidualne nauczanie, uwzględniające wrodzone zdolności dzieci.
Ziemianki były przekonane, że „powinny być urządzone sale gimnastyczne, a do programu wprowadzona praca fizyczna w domu i ogrodzie”.